http://ebooks.in.th/heretic/

Homepage > เรื่องเด่น ต่วย'ตูน > บันทึกชายแดนตะวันตก
 

แม่สอด-เธอคือใคร ?


นาทีนี้ผมเรียกร้องอะไรไม่ได้เลย ฝนเทกระหน่ำเป็นม่านขาวลงมาอย่างไม่เหน็ดเหนื่อย แม่สอดชุ่มฝนมากว่า๕วันก่อนผมมาเยือน ระดับน้ำบนถนนอินทรคีรีเพิ่งลดระดับ ชาวเมืองยังไม่รู้จะคุยอะไรกัน เมื่อพ้นชายคาที่พัก เหลือบตาแหงนมองท้องฟ้าและบ่นว่า ตกพอแล้ว ผมเองไม่ต่างกัน แม่สอดต้อนรับแบบนี้ทว่าผมไม่โกรธเคือง

 

ชายแดน เมื่อเราพูดถึงมันให้กับใครผู้เป็นทัวริสต์เขาคงส่ายหน้า  ประหนึ่งแดนลึกลับ ขรึมขลัง น่าสะพรึง และหวาดเกรง แม่สอดอยู่ในนิยามที่ว่า มันจับความหลายหลายบรรจุไว้อย่างครบครัน พุทธ คริสต์ อิสลาม และชาวไทย-พม่าที่เป็นชนเผ่า  วัฒนธรรมการกินอยู่ ภาษา เครื่องแต่งกาย

วันแรกของการเยี่ยมเยือน ผมใช้เวลาช่วงฝนซาเดินเล่นในเขตเทศบาล ไม่แปลกใจเลยที่มันเป็นนครแม่สอด และในเวลาอันใกล้คงเปลี่ยนชื่อแซ่เป็นจังหวัด พบพระ อุ้มผาง แม่ระมาด ท่าสองยาง ทุกอย่างส่งตรงไปจากที่นี่ ดูคล้ายเมืองฝางของเชียงใหม่ที่ดูแลสัพเพเหระตอนบนของจังหวัด ผมเดินหาร้านเช่าจักรยานแต่โต๊ะบิดเลียดและโต๊ะบอลหาง่ายกว่า ในค่ำแรกนี้ผมพยายามหาร้านเหล้าหรือร้านที่วัยรุ่นเขาจับกลุ่มสังสรรค์กัน เมื่อขาอ่อนล้าจึงคิดได้ว่าวันนี้เขาเลือกตั้งล่วงหน้า สุรายาเมาจึงงดไปโดยปริยาย

เช้าวันที่สองฝนยังสาดเท เสียงเม็ดฝนกระทบหลังคาฟังเพลิดเพลิดหากนอนอยู่บนเตียงนุ่มและใต้ผ้าห่มอุ่นหนา  ฟรีที.วี.รายงานพยากรณ์อากาศว่าพื้นที่ภาคเหนือและอีสานตอนบนให้ระวังน้ำป่าไหลหลาก อีกช่องรายงานเปียกให้เห็นสถานการณ์ล่าสุด เส้นทางละแวกแม่ระมาดถูกตัดขาดเนื่องจากการไหลบ่าของสายน้ำ

ผมไม่กลัวฝน ใส่ชุดกันฝนขี่ไปได้  ผมบอกแก่เจ้าของร้านรถเช่าชาวพม่า ยกมือส่งสัญญาณเข้าไปในร้านเรียกกาแฟแก้วที่สอง  แต่ถ้าทางขาดผมคงยอมแพ้

คุณน่าจะดูสภาพอากาศก่อนมา  เขาเอ่ย  มือซ้ายคีบบุหรี่พม่าแท่งโต กลิ่นมันฉุนเป็นเอกลักษณ์ แต่ผมไม่กระแดะถึงขนาดทนกลิ่นไม่ไหว บนดอยเชียงใหม่ผมคีบติดมือเกือบทั้งวันและคล้ายกันที่เรียกว่าขี้โย

ผมยักไหล่แบบปลงต่อสภาพ

เมื่อปราดสายตาไปยังกระจก  พบแผ่นแจ้งเวลาสถานที่ของการแสดงภาพวาดโดยศิลปินพม่า อีกแผ่นบอกเมนูอาหารพม่า ตู้กระจกด้านในวางแผ่นCDเพลง-หนังพม่า สารคดีการต่อสู้ของกลุ่มก้อนต่างๆ ผนังด้านในไกลลูกตานั้นเด่นชัดด้วยโปสเตอร์ภาพเดียวกันติดเรียงห้าแผ่น  ออง ซาน ซูจี หญิงแกร่งของพม่า  วานก่อนโทรทัศน์รายงานข่าวว่า มิเชล โหย่วอดีตมิสมาเลเซียและนางเอกเจมส์ บอนด์โดนตะเพิดขณะกำลังเหยียบสนามบินร่างกุ้ง นั่นเพราะเธอได้แสดงเป็นซู จีในหนังที่กำกับโดยLuc Besson

 ออง ซาน ซูจี เธอน่าเกรงขามกระทั่งบนแผ่นฟิล์ม

 

หญิงสาววางกาแฟบนโต๊ะ ผมยิ้มแทนคำขอบคุณ เธอยิ้มตอบ พวงแก้มดำขำนั้นมีแป้งทานาคาทาทับ  ไอ้ไม้พันธุ์นี้มันเป็นหนึ่งเดียวกับคนพม่ามานานแล้ว

ถนนตรงหน้าเป็นวันเวย์เลนเดียวน่าเสียวไส้และเสียวก้นแทนผู้คนที่ปั่นจักรยาน รถกระบะเทศบาลเปิดเครื่องกระจายเสียง เขาปล่าวประกาศเตือนให้ระวังน้ำท่วมฉับพลันรอบใหม่

ผมไม่ค่อยเห็นคนเดินทางแถบนั้น  ชายพม่าว่าต่อ  โดยมากจะไปอุ้มผางมากกว่า  มันไม่มีอะไร

หากบอกแก่เขาว่าผมนั้นรักความไม่มีอะไรคงว่าบ้า

ผมชอบดูผู้คน

ชายพม่าหัวเราะ ผายมือออกกว้างทั้งสองข้าง ฮ่าๆ ที่ไหนก็มีคน

ใช่-ที่ไหนก็มีคน แต่คนไม่เหมือนกัน

 

แม่ระมาด-ท่าสองยาง-บ.แม่สลิด:ในอ้อมแขนของขุนเขาที่เรามองไม่เห็น

เช้าวันที่สามฟ้ายังอุ้มฝนไว้แลดูหวาดหวั่น ผมเปลี่ยนแผนการเดินทางมาเป็นนั่งสองแถวเล็ก และมันนี่เองที่เป็นชีวิต สีสัน และการเคลื่อนไหวของคนแม่ระมาด-ท่าสองยาง-สบเมย-แม่สะเรียง

บนลาดเนินสวยงามช่วงระยะแม่สอด-แม่ระมาด เศรษฐีผู้รุ่มรวยทรัพย์บ่นอยากให้มันไม่ไกลกว่ารัศมี๓๐๐กิโลเมตรของเมืองหลวง เขาคงได้เปลี่ยนบรรยากาศทำอะไรต่อมิอะไร

รถโดยสารประจำทางขนาดเล็กประกอบด้วยใครบ้าง-ก็ไม่รู้ที่เป็นกะเหรี่ยง(ตามรายทางขึ้นลงมากมาย) สาวอาสาสมัครชาวอเมริกัน หล่อนกระโดดลงหน้าศูนย์ผู้อพยพแม่หล่ะและขอให้ผมโชคดีในการเดินทาง สายฝนยังไม่มีทีท่าว่าจะหยุด เส้นทางเมื่อพ้นแม่ระมาดไปนั้นเป็นทางภูเขา ข้างทางหากตรงไหนไม่เป็นความชันแบบ๙๐องศา กะเหรี่ยงชนชาติผู้ชำนาญกับป่าบอกว่าผืนดินควรงอกเงยด้วยข้าวและข้าวโพด กล้าข้าวเขียวสดฉากหลังคือเขาสูงที่ยอดระเรี่ยด้วยละอองหมอกขาว พลางความคิดตวัดไปถึงดินแดนแชงกรี-ล่าในนวนิยายของเจมส์ ฮิลตันทันที

หรืออาจที่นี่ ?  ผมคิด

ทว่าเสียงผู้อพยพตวาดทันทีว่าไม่ใช่ เมืองแห่งนั้นต้องไม่มีลวดหนาม ไร้ประเข้า-ออกที่ต้องลงบันทึก ปราศจากสายตาสอดรู้ของเจ้าหน้าที่

แน่นอนว่าต้องไม่มีเสียงปืน!

เขาและเราต่างไม่มีใครรู้ว่าวันใดจะจบสิ้นเสียที  หลังการเลือกตั้งใหญ่ประชาธิปไตยในพม่าเดินหน้าลงแม่น้ำสาละวินก่อนจมดิ่งหายลับไป  ไล่จากใต้ขึ้นทางเหนือ กลุ่มหลักๆอย่างกะเหรี่ยงคริสต์-พุทธ ไทยใหญ่ยังไม่ยอมรับการเจรจาใดๆ ด้วยความหวาดระแวงซึ่งฝังรากลึกครั้นสนธิสัญญาปางโหล๋ง เมื่อหน้าแล้งมาเยือน กองทัพพม่าระดมสรรพกำลังเข้าตีฐานต่างๆตามตะเข็บชายแดน ชาวบ้านเคยชินกับระเบิดมากกว่าซีรี่ย์เกาหลี

รถเข้าเขตอำเภอท่าสองยาง จอดรับคนหน้าบ.อู่หู่ในตำบลแม่ต้าน สารถีตะโกนบอก  เอ้า  พักเยี่ยว

ผู้ชายลงไปส่องหมูป่าริมทางกันหมดคันรถ

ป่าหน้าฝนสวยระยับ เฉกเดียวกับเกล็ดปลาน้ำเมยในร้อยพวงตามเพิงข้างทาง และนั่นที่แขวนเคียงกัน เป็นปลาดุกยาวเกินศอกหนักกว่า๒กิโลขายเพียง๘๐บาทเท่านั้น

ตามรายทางข้ามลำห้วยเล็กถึงปานกลาง น้ำแดงข้นคลั่กไหลลงแม่เมยอย่างเชี่ยวกราก ร่องรอยน้ำเซาะไหล่ถนนและซากดินถล่มยังปรากฏ  ไม้ใหญ่น้อยหักโค่นนอนหมอบริมทาง และนี่เป็นการเดินทางที่ยังไม่พบแสงแดด

ประหนึ่งกับผู้อพยพที่ยังไม่พบเสรีภาพ แต่ทั้งเราและเขาต่างรู้ว่ามีอยู่

ไม่นาน๒ชั่วโมงกับเศษอีกนิดหน่อยรถเข้าสู่ตัวอำเภอท่าสองยาง เล็ก เรียบง่าย สงบ ถ่อมตน และราวกับเดินในดินแดนเพื่อนบ้าน ใครบางคนกล่าวว่า การเดินทางเสมือนการเดินเข้าสู่เบื้องลึกจิตใจตนเอง เพื่อค้นและแสวงหาว่าแท้ที่จริงชีวิตตนต้องการอะไร

เบื้องหน้าผม สายน้ำเมยขึ้นสูงกว่าหลายฝนที่ผ่านมา บ้านพัก๔หลังริมน้ำร้างไร้ผู้คนพัก และเป็นความบังเอิญที่เด็กหนุ่มผู้ดูแลแวะมาดูแลบ้านพอดี  บ้านพักระดับนี้ถ้าอยู่เมืองกาญจน์ไม่พ้นที่๒,๐๐๐บาทราวนั้น เจ้าของเดินทางไปแห่งหนไหนเขาไม่รู้ และที่นี่ปิดให้บริการฤดูฝน

เด็กหนุ่มพูดไทยไม่ชัดนักชื่อจัก เขาอนุญาตให้พักได้ในราคามิตรภาพ-๓๕๐บาท และเติมความกรุณาเพิ่มให้อีก โดยการพาย้อนกลับไปไกลถึงทางเข้าอุทยานแห่งชาติแม่เมยเพื่อสะสมเสบียงกรังสำหรับสองวัน

กาแฟกระป๋อง ขนมปัง นม  บุหรี่ น้ำดื่มและเทียนไข ส่วนข้าวว่ากันเป็นมื้อๆไป

ด้านตรงกันข้ามกับที่พักเป็นเขตอิทธิพลของกะเหรี่ยงพุทธที่เพิ่งตีได้จากกะเหรี่ยงคริสต์ ณ จุดนี้ไม่น่ากลัวกระสุนปืนนัก เขาบอก

 

ผมเคยเห็นทหารพม่าลอยน้ำมา  เด็กหนุ่มเลือดกะเหรี่ยงกล่าว

เขาว่ายน้ำเล่นหรือ?

จักหัวเราะ  ใช่  ว่ายเล่นนานจนตัวอืดพองเชียว

หมากะเหรี่ยงของรีสอร์ท๒ตัวเห่าดังขรม ผมไม่แน่ใจว่ามันเห่าขอนไม้ที่ลอยมาหรือเห่าคนแปลกหน้า

น้ำตกสายเล็กๆไหลจากอุทยานส่งเป็นลำห้วยแม่สลิดนาทีนี้มันเร็วแรง หรือบางทีหมากะเหรี่ยงอยากเล่นน้ำ

เด็กหนุ่มขอตัวไปเปลี่ยนเครื่องแต่งกาย เขาเป็นอะไรบางอย่างจึงมีนัดกับหมอที่ร.พ.จุฬาฯทุกเดือน

คืนนี้รีสอร์ทโอ่อ่าจึงมีผมกับกับหมาเท่านั้น

แนวรักด้านตะวันตก เหตุการณ์ไม่เปลี่ยนแปลง

เช้าวันที่๔พิษฝนเล่นงานจนไม่อยากลุกจากเตียง ยิ่งเศร้าเมื่อแลเห็นมดหลากสายพันธุ์กำลังโจมตีความเป็นเมือง น้ำดื่ม กาแฟ นมกล่อง คุกกี้ ช็อคโกแล็ค ทิชชู ปากกา หนังสือ บุหรี่ ไฟฉาย ผ้ากันฝน ไวน์ครึ่งขวด ถ่านใส่กล้อง ยาพาราฯ มดมันไต่ขึ้นทุกสิ่งอย่างที่แปลกปลอมจากป่า ผมแน่ใจว่ามันมีความตะกละตะกลามอยู่ด้วย

และผมยอมแพ้ เพราะกระป๋องยาฉีดมดและแมลงมันยังขึ้น

ร้านข้าวที่ใกล้ที่สุดห่างไปไกลหลายกิโลเมตร ผมเดินเหนื่อยอ่อน ร่างกายเหมือนต้องการแค่นอนอย่างเดียว

ผมแทบล้มลงนอนเมื่อถึงร้านข้าว ชายหนุ่มร่วมโต๊ะแสดงตนว่าเป็นเจ้าหน้าที่อุทยานแม่เมย เขาตะโกนสั่งก๋วยเตี๋ยวเส้นเล็ก หันหน้ามาทางผมเชิงถาม

 

เหมือนกัน  ผมว่า พลางส่ายตาสำรวจรอบๆบริเวณ

ทีแรกเห็นเดินมานึกว่าเป็นพม่าเสียอีก  หน้าคล้ายมาก  เขายิ้ม  เย็นวานที่ร้านนี้เขาคุยกันถึงคนเดินทางที่มาพักที่รีสอร์ทนั่น  นานมากแล้วที่ไม่มีนักเดินทางผ่านมาแถวนี้ ล่าสุดเห็นจะเป็นฝรั่งสองคนเมื่อสองปีก่อน...ที่นี่จะมีชีวิตก็เข้าฤดูหนาวนู่น  นักท่องเที่ยวจะมากางเต้นท์บนอุทยาน

เขาเว้นคำพูดเมื่ออาหารมาถึง ผายมือเชื้อเชิญอย่างเย่อหยิ่งและน่าเตะ ทว่าอัชฌาสัยเขาน่าคบหาไม่น้อย

ผมมาอยู่ที่นี่๖ปี เดินทางจากบ้านสุโขทัยไม่เกรงอะไรทั้งนั้น ไฟแรงไงคุณ  ตะเกียบนั้นคีบลูกชิ้นอยู่สามหนจึงติดขึ้นถึงปาก  ผมรักและใฝ่หาชีวิตเช่นนี้ กลางคืนกอดขวดเหล้านอนนับดาว เพ้อรำพันลงกระดาษมหาศาล พับผ่าสิ! มันเป็นบทกวีชั้นยอด สดใหม่ เต็มไปด้วยพลัง...คุณอยากฟังสักบทมั้ย? ผมมีชิ้นที่ขึ้นใจอยู่หลายบท

 

ไม่เป็นไร กินดีกว่า  ผมหมายความตามนั้นล้านเปอร์เซ็นต์

ได้เวลากลับบ้านผมไม่กลับ ผมขนเงินไปทิ้งแม่สอดและบางทีทะลุไปถึงตาก ก็ไอ้พวกเหล้ายาผู้หญิงทั้งนั้น ไม่เสียดายอะไร อยู่ข้างบนเงินมีค่ากว่าบุหรี่ไม่มาก เชื่อไหมว่าถ้าผมโยนมันทิ้งบนอุทยานพรุ่งนี้เดินไปก็ยังเจอมันอยู่ที่เดิม

ผมสั่งกาแฟร้อนไล่พิษไข้ ตอกบุหรี่ยัดใส่ปาก สองเดือนที่ผ่านมาลำคอผมมีปัญหารุนแรง หลังจากวันหนึ่งผมเปียกฝน รุ่งขึ้นมันฉวยคว้าเอาเสียงไป ผมไอหนักจนรำคาญตนเอง แต่ทำไงได้ บุหรี่มันคือชีวิต

เขาเล่าต่อ  จนเมื่อสามปีก่อนผมไปงานแต่งในหมู่บ้านที่สบเมย ผมเมาระยำปล้ำแม่ไอ้หนูที่ตอนนั้นมันเพิ่งสิบสามขวบ ใช่-ผมใช้คำว่าขวบเพราะนมมันเท่านี้เอง

เขาชูฝาปิดถ้วยพริกน้ำปลา

ผมคิดเสมอมาว่าชีวิตเรียบง่ายที่นี่นั้นสวยงาม คุณดูซี ในห้อมแหนขุนเขา ทุกเช้าตื่นมาพร้อมกับเสียงนก หมู่แมลง และหยดใสของน้ำบนใบไม้ พอมีคนรักมันยิ่งหอมหวาน ผมรักแม่ไอ้หนู ผิวหน้ามันผ่องหยั่งกะนวลพระจันทร์เพราะไอ้แป้งนั่น แต่ผมก็ขอให้มันเลิกทาเพราะเห็นแล้วมันขัดลูกตาบรรลัย...อยากได้แบบผมสักคนไหมล่ะ?

ผมส่ายหัวและว่ายังไม่อยากมีเมีย

ดีแล้วๆ ผมจะบอกว่าคุณไม่ต้องไปมองหาหุบเหวนรกที่ไหนหรอก มันจะย้ายมาที่หน้าตักคุณทีเดียว เมื่อหนึ่งปีผ่านไปมันเริ่มแข็งข้อ โดยการเริ่มปะแป้งนั่นอีกซึ่งผมถือว่าเป็นสัญลักษณ์ของการท้าทายอำนาจ หลังคลอดลูกมันก็ไม่สนใจอะไร อยู่เลี้ยงลูกหนึ่งอาทิตย์กลับไปบ้านมันหนึ่งอาทิตย์ ผมรู้ว่ามันเหงา หากแต่พอว่ามันเรื่องดูแลบ้านช่องกับเรื่องข้าวปลา  มันบ่น  ผมเมาเผลอเตะ  มันก็คว้าท่อนฟืนไล่ตีผม...

กลุ่มเมฆหนาหนักจากหลังเขาคืบคลานมาแล้ว  เลิกเลย เมียกวนตีนเก็บไว้ทำไม

เขาหัวเราะดังลั่น  เลิกได้ไงทางบ้านมันเอาผมตายแน่ ยังค้างที.วี.สีที่เป็นค่าสินสอดอยู่เลย ว่าจะซื้อๆผ่านไปสามปียังไม่ได้ซื้อสักที ซื้อเมื่อไหร่ผมเลิกแน่

ผมไม่มีความเห็นอะไรต่อทั้งนั้นสำหรับเรื่องนี้  เพราะเมื่อสามวันก่อนตอนอยู่แม่สอดเผลอไปจับมือเด็กร้านข้าวมันไก่

เด็กคนนั้นร้องทีเล่นทีจริงเสียงหลงกลางร้าน

เพ่จะมือนู๋เลาะ  เอาเกนายมาตัวเลอะ

พากษ์ไทยว่า  พี่จับมือหนูเหรอ เอากางเกงในมาตัวนึงเลย

จะพูดจริงหรือเล่นผมก็กลัว

ฟืนเพียงท่อนกลางป่ามีค่ากว่าเงิน

เพียง๔โมงเย็นเท่านั้น  หากผมหลับตาเข็มนาฬิกาก็หมดความหมายทัน บรรยากาศและสรรพเสียงคงเช่นเดิม และอย่าเพิ่งลืมตา ตัดเสียงสายฝนกับหมู่แมลงทิ้งไป ดังคล้ายว่ายืนอยู่บนโตรกผาที่เบื้องล่างถูกถาโถมกระหน่ำเข้ามาด้วยคลื่นก้อนโต  นาทีนี้น้ำเมยรุนแรงปานนั้น ซากไม้ลอยคว้างเร็วขึ้นสู่ทิศเหนือ ไม่ไกลจากชานบ้านที่ผมเปรียบเป็นชะง่อนผามองเห็นกระแสน้ำวนหลายจุด

ลึกลับน่าหวาดหวั่น

ผมมีบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป๒ซองและปลากระป๋องอีกหนึ่ง ที่นี่ไม่มีครัวนอกจากใต้ถุนบ้านพักของเด็กหนุ่มผู้ดูแลที่พอจะเรียกมันว่าครัว  กระทะและหม้อก้นดำห้อยอยู่กับฟากไม้ไผ่ด้านหนึ่ง เกือบกึ่งกลางใต้ถุนบ้านมีเตาตั้งอยู่ ผมไม่คาดหวังว่าจะเจอถ่าน สายตากวาดหาท่อนฟืน

หลังจากใช้เวลาราว๑๐นาที ผมคงต้องกล่าวอย่างไม่เกินเลยความจริงว่า เวลานี้ผมยืนอยู่โดยมีต้นไม้เป็นแสนเป็นล้านล้อมรอบแต่ใช้การมันไม่ได้เลย เขาไม่มีท่อนฟืนเก็บไว้

 

เบื้องต้นสันนิษฐานอย่างคนบ้าว่าฝูงมดมันคงแทะหมดสิ้น มันเดินกันเต็มครัว ผมลองโยนบุหี่ที่ยังไม่จุดลงพื้น พระเจ้า! เพียงสามนาทีเท่านั้นมดดำตัวมหึมายกกองทัพมาแบกไป เมื่อตระหนักในความสามารถของมัน ผมเป่าสามสี่ก่อนเก็บบุหรี่ขึ้นมา

ฟ้าราแสงลงอย่างรวดเร็ว สัตว์ชนิดหนึ่งซึ่งไม่แน่ใจว่าตัวอะไรส่งเสียงคล้ายคนเป่านกหวีดดัวยาวนาน การเดินลุยฝนออกไปช่างเป็นเรื่องโง่เขลา อีกทั้งไม่แน่ใจว่าร้านค้านั้นปิดแล้วรึยัง

บะหมี่ถูกแกะออกโยนใส่ชามนานแล้ว ผมเลือกที่จะเติมน้ำอุณหภูมิปกติลงไป กว่าครึ่งชั่วโมงมันพองตัวอืดจนไม่เหลือน้ำให้กวาดลำคอ

เสียงของป่าบรรเลงน่าฟัง

แต่มดน่าเหยียบ!

คนเดินทางคงเคยชินกับเรื่องพรรค์นี้ วิสัยของป่าน่าจะใกล้เคียงกับชีวิตมนุษย์มากที่สุด ผมเชื่อเช่นนั้น

นกกระยางยืนนิ่งบนระเนนของกอหญ้าริมน้ำ เสียงนกป่าแผ่วพลิ้วมาจากทิศตะวันออก ผืนดินยังชุ่มชื้น และอีกหลายวันกว่าจะมีฟืนท่อนแรกเดินทางมาถึงเตาไฟ

แสงแดด-ผมรักคุณ(ว่ะ)

คืนวานราว๔ทุ่มมีเรื่องน่าตื่นเต้นเล็กน้อยเกิดขึ้น หลังจากฝนตกห่าใหญ่มาราว๑๐นาทีไฟฟ้าก็ดับลง มันมืดยิ่งกว่าความมืดของอะไรทั้งปวง ไร้แสงดาวและประกายนวลของเดือน ผมจุดเทียนไขตั้งที่ชานบ้านและในห้องนอน แมลงและผีเสื้อกลางคืนบินชนกันวุ่นวาย อากาศชื้นและบริสุทธิ์กว่าเด็กสาวอายุ๑๒ปี ผมเดินกลับเข้าห้องและใช้โอกาสนี้ลองนั่งสมาธิ เปล่า-ผมไม่ได้ต้องการบรรลุอะไรอย่างที่สิทธัตถะเปิดทางไว้ เท่าที่รู้นักเขียนหลายคนมีหนทางไปสู่สมาธิก่อนเริ่มงานเขียนต่างกัน

ผมนั่งเพียง๒นาทีเท่านั้นและพบว่าฝูงมดตามมากัดถึงบนที่นอน!

เช้าวันที่๕นี้ไฟฟ้ายังเดินทางมาไม่ถึง ฝนหยุดพร่างพรมเมื่อก่อนผมหลับ-ตี๓ บอกลาหมากะเหรี่ยงสองตัวขึ้นรถกลับเข้าแม่สอด อะไรจะครื้นเครงปานนั้น เพราะบนรถสองแถวสี่ล้อเล็กที่วิ่งลงมาจากแม่สะเรียงคะเนจากสายตาน่าจะอัดอยู่ที่๒๗คน หมูหนึ่ง ไก่สาม เดี๋ยวลงเดี๋ยวขึ้นผลัดเปลี่ยนไปเรื่อย และในบรรดาคนขับรถเส้นทางนี้หลายสิบคัน หากมีการจัดอันดับผมยกให้คันนี้เป็นตัวเต็งที่จะคว้าแชมป์เจ้าความเร็ว เขาควบคุมรถราวกับเกิดมาพร้อมถนนเส้นนี้ หลายต่อหลายโค้งที่ผมมองเห็นว่าอันตรายเขาเหยียบมิด ยมบาลทำได้เพียงโบกมือทักทายและส่งยิ้มให้เท่านั้น

บนรถทุกคนคุยกันสนิทชิดเชื้อ ไม่ว่าจะขึ้นมาจากสบเมยก็คุยกับคนบ้านขะเนจื้อรู้เรื่อง แน่นอนว่าภาษกะเหรี่ยงเป็นหลักในการสื่อสาร หญิงชราคนหนึ่งชวนคุย ผมชี้นิ้วที่หูก่อนลดมือโบกไปมา

เด็กน้อยในอ้อมอกแม่ขี้แตก รถหยุดให้คนลงเพื่อขยับขยายที่ทางให้แม่วัยสาวได้เปลี่ยนผ้าอ้อม เธอแกะถุงพลาสติกคว้าผืนใหม่ออกมา ก่อนยัดผืนเก่าชุ่มขี้เด็กเก็บลงไปและยัดใส่ย่าม เธอตะโกนบอกให้รถไปต่อได้

ไก่ระยำนั่นตีปีกบินสร้างความโกลาหล ภาษากะเหรี่ยงโขมงโฉงเฉงฟังไม่ได้ศัพท์ เด็กน้อยคนอุ้มไก่โดนพ่อเอ็ด

หมูยังคงโดยสารไปกับเรา

ทางเริ่มดีขึ้นเมื่อเข้าสู่แม่ระมาด เนินสวยเต็มไปด้วยข้าวโพดที่เพิ่งลงไม่นาน ตรงด่านตรวจหญิงพม่าดูประหวั่น เธอพกเพียงบัตรสีชมพูที่จำเป็นต้องมีนายจ้างเดินทางไปไหนมาไหนด้วย ทว่ามันไม่ใช่เรื่องร้ายแรงนักสำหรับเจ้าหน้าที่ เขาจึงให้เธอผ่านเข้าแม่สอดได้

และแดดแรกของทริปนี้ก็ปรากฏเมื่อรถเทียบท่า ผู้คนก้าวไปตามทิศทางของตน แต่ผมยืนผึ่งแดดและโทรศัพท์กลับกรุงเทพทันที รายงานว่า ณ นาทีนี้ได้พบแสงแดดของชายแดนตะวันตกแล้ว

๕วันที่ผมคอยมัน ดีใจเป็นบ้าแม้ว่าโผล่มาเพียง๑๐นาทีก็ตาม

 

Mae-Sod:สงครามและสันติภาพยังขนานกันไปอีกนาน

นิค  ชายหนุ่มที่แรมรอนมาไกลจากเมืองบ้านเกิดของเคิร์ด โคเบน-ซีแอตเทิ้ล นอกจากเสื้อผ้าแล้วเขาแนบเสียงดนตรีมาด้วย

Be  quiet  after  10P.M. please.

ป้ายนี้แปะทั่วเกสท์เฮาส์  ทว่าเขายังคงเมามันส์กับกีต้าร์ในเวลาสี่ทุ่มครึ่ง นิคยักไหล่ก่อนบอก  ไม่สน  ใครๆต่างก็ชอบบทเพลงของผม

ไม่นานนักเกือบทุกห้องก็มารวมตัวกันในมุมพักผ่อน นิคกล่อมบรรเลงด้วยเพลงที่ทำให้นึกถึงบรรยากาศชนบทต่างประเทศในภาพยนตร์ ในแผ่นฟิล์มเท่านั้นเพราะผมยังไม่มีปัญญาเดินทางไป หลายต่อหลายเพลงคุ้นหู มันชวนให้นึกถึงทุ่งหญ้ากว้างกับฝูงวัวหรือฝูงแกะ  บ้านปีกไม้ริมไฮเวย์ในดินแดนห่างไกลเสียงสี รถกระบะเก่าบุโรทั่งกับหมาชราอีก๒ตัว บทเพลงมันอารมณ์ประมาณนั้น

เฮ้-ยู  หนึ่งในสองสาวเยอรมันร้องเรียกผม  แอ๊ด คาราบวย ยูเล่นได้ไหม?

 

คาราบาว  ผมว่า  ก่อนส่ายหัวเป็นคำตอบ-ขี้เกียจ

หนุ่มกลางคนชาวนอรเวย์ลงมาจากห้องพักชั้นสอง  มือขวาหิ้วไวน์แดงขนาด๕ลิตรมาด้วย  ต่างคนต่างเล่าว่าวันนี้ตนไปไหนมาและพรุ่งนี้จะไปแห่งหนไหน นิคและเพื่อนชวนผมไปอุ้งผาง เขาไปอยู่หนึ่งสัปดาห์ซึ่งผมไปไม่ได้นานขนาดนั้น

 

ภาคใต้มีอะไรน่าสนใจ?  ใครคนหนึ่งถามขึ้น

 

ทะเลมั้ง  ผมตอบแบบไร้ความคิด

เท่านั้น?

 

ระเบิดกับลูกกระสุนปืนล่ะ น่าสนใจไหม  ผมว่า

ทางตะวันออกผมไปมาแล้ว...  คนเดิมพูดต่อ  อูยย์  พัทยาสวยๆทั้งนั้น

ผู้หญิงนั่งทำปากเบะ

 

อีสานเล่า  พวกคุณไปเที่ยวกันมารึยัง?  ผมทำตัวเป็นเจ้าบ้านที่ดี  พวกเขาส่ายหัวและว่ามันไม่ใช่จุดหมายของการเดินทาง  ผมกระดกไวน์ชั้นเลว  จุดบุหรี่สูบ  สาวเยอรมันเริ่มเล่าเรื่องราวในศูนย์ผู้อพยพ

แววตานั้นไม่มีอะไรเลย ถ้าไม่ใช่การรอความหวังดวงตานั้นเปล่ากลวง ประเทศเราไม่มีแบบนี้ เราอ่านหนังสือมากมายในสมัยสงคราม เยอรมันมากกว่าคำว่าล่มสลาย ทว่านั้นเป็นอดีตที่เราไม่ได้สัมผัส...

๕ทุ่มเศษ  ยังไม่ดึกนัก

เราไปอยู่ในค่ายมาหนึ่งสัปดาห์ บนบ้านที่ทำจากไม้ไผ่หลังคาตองตึงนั่นมันไม่มีอะไรนอกจากที่นอน ชานบ้านขนาดเล็กเอาไว้นั่งเหมอคิดถึงเสรีภาพ Shit!  Freedom!  เขามีชีวิตอยู่ได้อย่างไรในนั้นหลังละ๓-๕หรืออาจถึง๖หรือ๗คนด้วยซ้ำ...ทางเดินเบื้องล่างแคบทอดตัวเลาะเลี้ยวไปถึงที่สูง ที่ๆเขาสามารถลงเสาปลูกบ้านได้  ให้ตายเถอะ ฉันไม่อยากเรียกมันว่าบ้านเลย คุณผ่านมาคงเห็น  เธอหันมาทางผม  พวกเขาเข้าออกได้ก็จริง คำถามคือจะไปไหน? ฉันเห็นเด็กเล็กที่ยังเดินไม่แข็งยืนเกาะลวดหนาม อีกไม่นานเขาคงได้ลอดมันออกมาเที่ยวเล่นบ้าง...โรงเรียนมีเหมือนไม่มี เพราะพวกเขาไม่รู้จะเอาสิ่งเหล่านั้นไปทำอะไร สมุดขุดดินไม่ได้  ดินสอจับปลาไม่ได้  ทางไทยพยายามผลักดันอยู่...กลับไปอยู่ที่ไหน?  ผืนดินเดิมมันมีผู้มาใหม่ยึดครองแล้ว ถ้าไม่เผาทิ้งพม่าก็ใช้เป็นฐาน ส่งคนและครอบครัวมาใช้ชีวิต

ผมหยิบกีต้าร์มาจากนิค ครวญเพลงเรฟูจี เล่นแค่เกือบจบเท่านั้น และบอกพวกเขาถึงเนื้อความในภาษาไทย(ด้วยความรู้ภาษาอังกฤษแบบข้าวสาร)  และว่านี่คือคาราบาว สองสาวเยอรมันปรบมือก้อง วอนให้ผมเล่นอีกรอบ

ผมส่งยิ้มเล็กๆ  เดี๋ยวจะเล่นให้ฟังก่อนนอน

สาวคนเดิมว่าต่อไป  จะคนประเภทไหนอีกที่ชีวิตหมองเศร้าได้ขนาดนี้ ในยุโรปเราเห็นคนนอนตามสวนสาธารณะหรือข้างถนนเราก็หดหู่พอแล้ว...เฮ้-นิค  บ้านคุณอะไรที่เป็นความเศร้า

เขากลอกลูกตาขึ้นเพดานครู่หนึ่ง  ตอนเรียนไฮสคูลรุ่นพี่สั่งสอนผมทุกวันว่าพวกผิวสีไม่ใช่คน เขาถ่มน้ำลายใส่หน้า ลงในจานข้าว...แต่ผมไม่คล้อยตามง่ายๆแบบเด็กอเมริกันทั่วไปหรอก ผมไปโบสถ์ทุกอาทิตย์และเขาสอนว่าทุกคนคือเพื่อนมนุษย์

นาฬิกาเดินไปถึงเที่ยงคืนกว่า  เรารู้ว่ามันถึงเวลาแห่งการพักผ่อนแล้ว ผมมีพรุ่งนี้ที่เป็นความหวังเช่นทุกคน ผู้อพยพก็เช่นกัน

ทว่าเบื้องหลังแสงสีส้มของตะวันนั้นอาจต่างกันไป

ผมหันไปหาสาวเยอรมันทั้งสอง  ยังอยากฟังเรฟูจีก่อนนอนอยู่ไหม?

ถึงพรุ่งนี้ก็ยังมีรอยยิ้ม

นักเศรษฐศาสตร์ระดับข้าวราดแกงบอกอยากรู้จักแม่สอดให้ไปที่ตลาด การค้าขายคึกคักและชวนเวียนหัว ที่แปลกตาไปเห็นจะเป็นคนพม่าและสิ่งของพม่าเท่านั้น พื้นเฉอะแฉะจึงได้เห็นชายเดินถกโสร่งและหญิงสาวถกผ้าอวดเนียนน่อง

หนังสือพิมพ์พม่ารายสัปดาห์ตีพิมพ์ข่าวการเลือกตั้ง...และลงภาพทักษิณ

เพื่อนบ้านมองดูว่าไทยจะไปทางใด  ระหว่างเดินหน้าเข้าคลองกับถอยหลังลงคลอง

 

ไม่ไกลออกไปกับค่ารถสองแถว๒๐บาท  ผมกลมกลืนไปบนรถอย่างแยกไม่ออกหากไม่สะพายกล้อง  คนขับรถขับพาเลยไปไกลสุดทางถึงท่าเรือขึ้นสินค้า  นรก! เขานึกว่าผมรู้ที่ทางหรือไร

สุดเขตแดนที่ตลาดริมเมยน้ำลดลงมามากแล้ว เกาะกลางน้ำใต้สะพานชาวพม่ากำลังกางผ้าใบทำเพิงพักหลังจากเมื่อต้นสัปดาห์เก็บของหนีน้ำแทบไม่ทัน  ในตลาดการค้าชายแดนมีอะไร?  งานไม้แกะสลัก เครื่องใช้ไฟฟ้าและของกินจากเมืองจีน หยก เพชร พลอย และอีกมากมายคล้ายตลาดแม่สาย-ขี้เกียจจาระไน

ความน่าสนใจมันอยู่ด้านนอกบริเวณขอบทางเดินริมเมย คนพม่าต่อแคร่อย่างง่ายและวางของเหล่านั้น เป็นการเลี่ยงกฎหมายอย่างน่ารัก

ป้ายบอกชัดเจนของกรมศุลกากรว่า ห้ามซื้อบุหรี่หนีภาษีที่วางขายบริเวณนี้ ผิดกฎหมายและอาจได้ของปลอม หากตรวจพบถูกจับและปรับ

บุหรี่ยี่ห้อดังและไม่ดังวางในตะกร้าพลาสติก เขาร้องเชื้อเชิญให้สูบ

ไพ่ เหล้า(แน่นอนว่ายี่ห้ออ่านไม่ออก) ตุ๊กตายาง ไวอาก้า อวัยวะเพศชายเทียม ยาดมปลุกเซ็กซ์ ยาทาให้ทนทาน แผ่นหนังพม่าอล่างฉ่าง ทุกอย่างวางนอกรั้ว

แต่คนขายนั่งขอบด้านบนราวเหล็กแกว่งตีนเล่นในเขตไทย

ทหาร๔นายยืน-นั่งใกล้ๆกันแบบอบอุ่น

เลาะริมทางเดินห่างตัวตลาดออกไป มาเฟียพม่า๖คนมาห้อมล้อมตัวผม เมื่อรู้ว่าเป็นคนไทยเขามองกล้องและบอกว่าห้ามถ่ายฝั่งพม่า

ถ้าถ่ายรูปละร้อยบาท

 

ส้นตีน!  เปล่า-ผมไม่ได้พูด ชี้นิ้วลงที่พื้นดินและว่านี้เป็นแผ่นดินไทย ควักบัตรประชาชนออกมาและว่า “Ku thai citizen”

ผมแนะนำคนไทยที่จะมาที่นี่เสียเลยว่าให้เดินบริเวณที่จอดรถใต้สะพานและตัวตลาดเท่านั้น หรือจะชมบุหรี่เถื่อนก็เดินเลาะแค่บริเวณหน้าตลาด อย่าได้เดินไปไกลกว่านั้นเลย เพราะทางเดินริมน้ำจุดที่ผมว่านี้หญ้าขึ้นสูงท่วมหัว และเป็นทางสัญจรของคนพม่าเท่านั้น  อันตราย!

หรือคนไทยริมเมยจะแย้งว่าเรื่องแบบนี้ไม่มีอยู่จริง?

มาเฟียนั่นคงไม่เคยได้ยินประโยคนี้

 

แม่ไม่ให้เล่นกับเด็กไทย เพราะเดี๋ยวทะเลาะกันแล้วเราจะไม่มีแผ่นดินอยู่* ”

ใช่ว่าผมจะมามาเขื่องใหญ่โต แต่ทว่าของแบบนี้มันต้องรู้ว่าอะไรควรอะไรไม่ควร

 

ถุย!  มาเฟีย

หากว่าคุณไม่เกรงหรือรำคาญคนพรรค์นั้นก็เดินข้ามไปเล่นบ้านเขาเถิด เหมือนตลาดฝั่งเราทว่ามันเล็กกว่า  ผมได้เสื้อกะเหรี่ยง๒ตัวกับแป้งทานาคาหนึ่งกระปุก

แต่ยังไงแม่สอดก็น่ารัก  บนถนนประสาทวิถีช่วงเย็นถึงค่ำอาหารมากมายตามข้างทาง  ร้านผัดไทยแม่สอดเจ้าเก่าวางตัวริมถนน ไม่ใส่เต้าหู้กับกุ้งฝอย ใช้หมูแดงกับแคบหมูแทน  ข้าวซอยรสเด็ดก็หาทานได้บนถนนเส้นนี้ ข้าวกั้นจิ้นก็รสแปลกลิ้นดี เป็นการคลุกผสานกันระหว่างข้าวกับหมูก่อนเอาไปนึ่ง กินกับกระเทียมกีบเล็กและพริกแห้ง ราดด้วยน้ำมันกระเทียมเจียว

เทศบาลแม่สอดมีอะไรดีอีก?

วัดหลายแห่งงดงามตามฉบับพม่า เจดีย์ทองสุกปลั่ง ผมสนใจในพระธรรมเท่านั้น ศรัทธาในพระสงฆ์และสังฆาวัสถุยังบางเบาจึงไม่อยากเดินเข้าไป-บาปไหม?

แม่สอดยังมีที่เที่ยวธรรมชาติและรอยยิ้มของผู้คน เสียงหัวเราะและคราบน้ำตา มีความเลวขนานไปกับความดี

แม่สอด-เมืองหลวงพม่าพลัดถิ่น

Bye

 

ข้อความจากหนังเรื่อง กระเป๋านักเรียนของหงสา  ฉายในงานเทศกาล บินข้ามลวดหนาม

 

Home Page : Magazine : Pocket Book : Promotion : Webboard : Contact Us : Customer Service
Copyright © 2010 Tuay Toom & P.Vatin Publication Company Limited.